نظام اطلاعاتی-امنیتی ولایت فقیه
من صمیمانه اعتراف می کنم که در مقابل قدرت اخلاقی، متانت و بزرگواری این بچه احساس حقارت می کنم. گفتم "بچه"، برای این که سن وسالم به من این امکان را می دهد که این چنین بگویم والا این کجا؟ "بچه" کجا؟ این را هم توجه بکنید که خانم شفیع پور تنها چند روز بعد از آزادی، در حالی که هنوز درایران است پرده های تباهی عُمّال نظام را بالا زده! انگار که اصلا باکی ندارد دوباره بگیرند اورا. در مقابل همچو آدمی یا باید گفت که خُل وضع است، یا باید در مقابل عظمت شجاعت اخلاقی او تمام قد تعظیم کرد. مصاحبه را بخوانید تا ببینید طرفتان خُل که نیست هیچ، خمینی و خامنه ای لیاقت حتی حمّالی کیف و کوله مدرسۀ این بچه را هم ندارند. شرف و بزرگی به این ویژگی هاست، نه به ریش و پشم و عمامه و انبوه اراذلی که دنبال آن ریش و پشم عربده می کشند تا چیزی گیرشان بیاید.
من صمیمانه اعتراف می کنم که در مقابل قدرت اخلاقی، متانت و بزرگواری این بچه احساس حقارت می کنم. گفتم "بچه"، برای این که سن وسالم به من این امکان را می دهد که این چنین بگویم والا این کجا؟ "بچه" کجا؟ این را هم توجه بکنید که خانم شفیع پور تنها چند روز بعد از آزادی، در حالی که هنوز درایران است پرده های تباهی عُمّال نظام را بالا زده! انگار که اصلا باکی ندارد دوباره بگیرند اورا. در مقابل همچو آدمی یا باید گفت که خُل وضع است، یا باید در مقابل عظمت شجاعت اخلاقی او تمام قد تعظیم کرد. مصاحبه را بخوانید تا ببینید طرفتان خُل که نیست هیچ، خمینی و خامنه ای لیاقت حتی حمّالی کیف و کوله مدرسۀ این بچه را هم ندارند. شرف و بزرگی به این ویژگی هاست، نه به ریش و پشم و عمامه و انبوه اراذلی که دنبال آن ریش و پشم عربده می کشند تا چیزی گیرشان بیاید.
سیستم اطلاعاتی و امنیتی ولایت فقیه با تمام شاخه های متکثرش را از جنبه های مختلفی می توان بررسی کرد. اینجا می خواهم از این مصاحبه خانم شفیع پور نقبی بزنم به ذهنیت کلان حاکم بر راهبرد امنیتی نظام ولایت فقیه و در کنارش، آن شلختگی ذاتی را که این نظام در همه وجوه اش آلوده بدان است، نشان بدهم. شواهد بحثم را در مصاحبۀ قهرمان جوانمان جابجا سرخ رنگ کرده ام.
1) از عمده اهداف نظام اطلاعاتی-امنیتی ولایت فقیه، وحشت افکنی است. توجه کنید که از منظر حرفه ای، برای یک نظام امنیتی سالم و طبیعی - یعنی نظام امنیتی که متکی به عقلانیت بوده و پشتوانه حداکثری مردمی داشته باشد – وحشت افکنی نمی تواند هدف باشد. مثلا گشتاپوی نازی ها در مناطق تحت اشغال آلمان نازی، وحشت افکنی را در زمره اهداف خود داشت در حالی که در خودِ آلمان وحشت افکنی اصلا هدفش نبود چون نیازی بدان نداشت زیرا اکثریت قاطع ملت آلمان طرفدار نازی ها بودند. همینطورهم "استازی" آلمان شرقی هدف وحشت افکنی داشت چون ابزار یک رژیم اشغالگر بود. در تمام عمرِ آلمان شرقی این کشور "تحت اشغال" اتحاد شوروی بود که حکومتی کاملا دست نشانده را بر مردم آنجا مسلط کرده بود، حکومتی که کوچکترین ربطی به مردم آنجا نداشت مگر به اقلیت ضعیفی از مارکسیست لنینیست های آن ملت. چنین سخنی را هرگز در مورد آلمان غربی نمی توان گفت. از آن طرف مثلا کا گ ب شوروی چنین هدفی را در خاک اتحاد شوروی تعقیب نمی کرد چون اکثریت مردم اتحاد شوروی به آن نظام (بهردلیلی) تمکین کرده بودند. وحشت افکنی از اهداف محوری نظام های اطلاعاتی-امنیتی بریده از مردم است، نظامی که فکر می کند در "کشورِ دشمن" حکومت می کند. نظام ولایت فقیه چنین نگاهی به جامعه ایران دارد، البته اشتباه هم نمی کند. این ها بهرحال نبض جوّعمومی جامعه دست شان است. وقایع از کنترل خارج شدۀ 88 هم چنین باوری را در آن ها هرچه بیشتر استوار کرد. این است که بارها گفته ام باز هم می گویم که رفتار این نظام با مردم ایران، رفتار یک نظام اشغالگر با ملتی اشغال شده است. این است که وحشت افکنی می شود سیاست راهبردی سیستم های اطلاعاتی-امنیتی آن.
2) به نظر می رسد که آزار دادن فرد شکارشده و وابستگانش، بخودی خود یکی از هدف های دستگاه اطلاعاتی-امنیتی نظام است، که این هم در همان راستای وحشت افکنی است، علاوه بر پست فترتی ذاتی اکثریت آدم های دستگاه های امنیتی نظام. چه لزومی دارد زندان کثیف باشد؟ چرا نباید مُسَکّن درد کافی در اختیار زندانی گذاشته شود؟ چرا باید به بیماری زندانی توجه نشود؟ چرا باید پیوسته زندانی را امیدوار و سپس ناامید کرد؟ چرا باید با دروغ هایی حساب شده تنش روحی/روانی در زندانی القا کرد؟ آیا این ها لازمۀ تخلیه اطلاعاتی است؟ کدام اطلاعات؟ آن هم از یک بچه؟ آیا نظام با چالش سازمان های چریکی مسلح روبروست که کادرهایی مجرب و آموزش دیده دارند؟ آیا نظام با عملیات سری سیا و موساد روبروست؟ بله! در دوروبر مراکز نظامی/هسته، این یکی ممکن است ولی نه توی کلاس درس دانشگاه قزوین از یک دختر بچه کم سن و سال! تازه در مقابل عملیات سری موساد که این "سربازان گمنام امام زمان" مثل خردرگل اند. شاهدش این همه دانشمند ادعایی ترور شده که برای هیچکدامشان قاتلی پیدا نشد! الا یک نفر مادرمردۀ ورزش کیک بوکسینگ که محاکمه و ادله مربوطه بقدری ناپخته طراحی شده بود که فقط به درد خندیدن به ریش نظامی چنین مفلوک می خورد و دست آخر اعدامش هم به یک نمایش تلویزیونی شبیه تر بود تا واقعیت. برای این نظام اطلاعاتی-امنیتی تخلیه اطلاعات فوق سری اصلا هدف نیست زیرا در اکثریت قاطع موارد چیزی درکار نیست که تخلیه بشود یا نشود، آزاردادنِ صرف هدف است. مثلا مقایسه بکنید رفتار این ها را با رفتار ساواک با شکارشده هایش را. ساواک وحشیانه ترین شکنجه ها را اعمال می کرد. اما به کی؟ به یکی از افراد مشکوک به تعلق به گروه های مسلح چریکی. چرا؟ برای تخلیه اطلاعاتی در کوتاهترین زمان تا بتواند "شبکه" را شناسایی و متلاشی بکند. گروه های چریکی هم به افرادشان گفته بودند تنها 24 ساعت مقاومت کنند بعد همه چیز را بگویند چون در آن 24 ساعت همه آن اطلاعات ارزش شان را از دست می دادند؛ "شبکه" 24 ساعت از دستگیری یکی از اعضایش فرصت داشت تا جابجا شود. این مرحله که تمام می شد دیگر شکنجه ای از هیچ نوع نبود، چون دلیلی برای شکنجه باقی نمانده بود. ساواک یک بدنه اطلاعاتی-امنیتی تخصصی اما البته بی اخلاق بود. بدنه نظام اطلاعاتی-امنیتی ولایت فقیه بی اخلاق که هست هیچ، یک بدنه تخصصی هم نیست. آن شلختگی که از سرو روی این نظام می بارد این جا هم هست. این است که توی بازجوها و قاضی های این نظام پر است از بیماران روانپریش و مبتلایان به اختلالات شخصیتی که مطمئن هستند در قبال آنچه با شکار خودشان می کنند اولا مورد پرس و جوی جدی قرار نخواهند گرفت ثانیا می دانند اگر به راست یا دروغ چیزی دندان گیری از شکارش در بیاورد رئیس اش یک تکه استخوان جلویش خواهد انداخت!
3)
1) از عمده اهداف نظام اطلاعاتی-امنیتی ولایت فقیه، وحشت افکنی است. توجه کنید که از منظر حرفه ای، برای یک نظام امنیتی سالم و طبیعی - یعنی نظام امنیتی که متکی به عقلانیت بوده و پشتوانه حداکثری مردمی داشته باشد – وحشت افکنی نمی تواند هدف باشد. مثلا گشتاپوی نازی ها در مناطق تحت اشغال آلمان نازی، وحشت افکنی را در زمره اهداف خود داشت در حالی که در خودِ آلمان وحشت افکنی اصلا هدفش نبود چون نیازی بدان نداشت زیرا اکثریت قاطع ملت آلمان طرفدار نازی ها بودند. همینطورهم "استازی" آلمان شرقی هدف وحشت افکنی داشت چون ابزار یک رژیم اشغالگر بود. در تمام عمرِ آلمان شرقی این کشور "تحت اشغال" اتحاد شوروی بود که حکومتی کاملا دست نشانده را بر مردم آنجا مسلط کرده بود، حکومتی که کوچکترین ربطی به مردم آنجا نداشت مگر به اقلیت ضعیفی از مارکسیست لنینیست های آن ملت. چنین سخنی را هرگز در مورد آلمان غربی نمی توان گفت. از آن طرف مثلا کا گ ب شوروی چنین هدفی را در خاک اتحاد شوروی تعقیب نمی کرد چون اکثریت مردم اتحاد شوروی به آن نظام (بهردلیلی) تمکین کرده بودند. وحشت افکنی از اهداف محوری نظام های اطلاعاتی-امنیتی بریده از مردم است، نظامی که فکر می کند در "کشورِ دشمن" حکومت می کند. نظام ولایت فقیه چنین نگاهی به جامعه ایران دارد، البته اشتباه هم نمی کند. این ها بهرحال نبض جوّعمومی جامعه دست شان است. وقایع از کنترل خارج شدۀ 88 هم چنین باوری را در آن ها هرچه بیشتر استوار کرد. این است که بارها گفته ام باز هم می گویم که رفتار این نظام با مردم ایران، رفتار یک نظام اشغالگر با ملتی اشغال شده است. این است که وحشت افکنی می شود سیاست راهبردی سیستم های اطلاعاتی-امنیتی آن.
2) به نظر می رسد که آزار دادن فرد شکارشده و وابستگانش، بخودی خود یکی از هدف های دستگاه اطلاعاتی-امنیتی نظام است، که این هم در همان راستای وحشت افکنی است، علاوه بر پست فترتی ذاتی اکثریت آدم های دستگاه های امنیتی نظام. چه لزومی دارد زندان کثیف باشد؟ چرا نباید مُسَکّن درد کافی در اختیار زندانی گذاشته شود؟ چرا باید به بیماری زندانی توجه نشود؟ چرا باید پیوسته زندانی را امیدوار و سپس ناامید کرد؟ چرا باید با دروغ هایی حساب شده تنش روحی/روانی در زندانی القا کرد؟ آیا این ها لازمۀ تخلیه اطلاعاتی است؟ کدام اطلاعات؟ آن هم از یک بچه؟ آیا نظام با چالش سازمان های چریکی مسلح روبروست که کادرهایی مجرب و آموزش دیده دارند؟ آیا نظام با عملیات سری سیا و موساد روبروست؟ بله! در دوروبر مراکز نظامی/هسته، این یکی ممکن است ولی نه توی کلاس درس دانشگاه قزوین از یک دختر بچه کم سن و سال! تازه در مقابل عملیات سری موساد که این "سربازان گمنام امام زمان" مثل خردرگل اند. شاهدش این همه دانشمند ادعایی ترور شده که برای هیچکدامشان قاتلی پیدا نشد! الا یک نفر مادرمردۀ ورزش کیک بوکسینگ که محاکمه و ادله مربوطه بقدری ناپخته طراحی شده بود که فقط به درد خندیدن به ریش نظامی چنین مفلوک می خورد و دست آخر اعدامش هم به یک نمایش تلویزیونی شبیه تر بود تا واقعیت. برای این نظام اطلاعاتی-امنیتی تخلیه اطلاعات فوق سری اصلا هدف نیست زیرا در اکثریت قاطع موارد چیزی درکار نیست که تخلیه بشود یا نشود، آزاردادنِ صرف هدف است. مثلا مقایسه بکنید رفتار این ها را با رفتار ساواک با شکارشده هایش را. ساواک وحشیانه ترین شکنجه ها را اعمال می کرد. اما به کی؟ به یکی از افراد مشکوک به تعلق به گروه های مسلح چریکی. چرا؟ برای تخلیه اطلاعاتی در کوتاهترین زمان تا بتواند "شبکه" را شناسایی و متلاشی بکند. گروه های چریکی هم به افرادشان گفته بودند تنها 24 ساعت مقاومت کنند بعد همه چیز را بگویند چون در آن 24 ساعت همه آن اطلاعات ارزش شان را از دست می دادند؛ "شبکه" 24 ساعت از دستگیری یکی از اعضایش فرصت داشت تا جابجا شود. این مرحله که تمام می شد دیگر شکنجه ای از هیچ نوع نبود، چون دلیلی برای شکنجه باقی نمانده بود. ساواک یک بدنه اطلاعاتی-امنیتی تخصصی اما البته بی اخلاق بود. بدنه نظام اطلاعاتی-امنیتی ولایت فقیه بی اخلاق که هست هیچ، یک بدنه تخصصی هم نیست. آن شلختگی که از سرو روی این نظام می بارد این جا هم هست. این است که توی بازجوها و قاضی های این نظام پر است از بیماران روانپریش و مبتلایان به اختلالات شخصیتی که مطمئن هستند در قبال آنچه با شکار خودشان می کنند اولا مورد پرس و جوی جدی قرار نخواهند گرفت ثانیا می دانند اگر به راست یا دروغ چیزی دندان گیری از شکارش در بیاورد رئیس اش یک تکه استخوان جلویش خواهد انداخت!
3)
دستگاه اطلاعاتی-امنیتی نظام ولایت فقیه درپی اعتراف دروغ گیری است. این دیگر ویژگی فقط این هاست! اعترافات دروغکی که خود نظام بهتر از هرکس دیگری دروغ بودگی اش را می داند! این ها به چه کار می آیند؟ به کار فریب دادن همان ها که برای این نظام باقی مانده اند. همان کاری که از منبرهایِ مختلفِ عُمّال نظام تا نمازهای جمعه گرفته تا عرض و طول صدا و سیما و صفحات کیهان، برای آن است: فریب، دروغ، توهم زایی. این علت آن بود که مدام این بچه را برای "همکاری" زیر منگنه گذاشته بودند. یک شوی تلویزیونی/کیهانی جدید لازم داشتند. این برایشان خیلی مهم است زیرا این - درست مثل وحشت افکنی - از اهداف راهبردی سیستم اطلاعاتی-امنیتی ولایت فقیه است.
دوشنبه ۵ مرداد ۱۳۹۴
چند روز پس از آزادی و در مصاحبه با روز
مریم شفیع پور: بازجو به دروغ گفت مادرم فوت کرده
فرشته قاضی
f.ghazi(at)roozonline.com
مریم شفیع پور تنها چند روز است که با پایان محکومیت ۲ ساله اش از زندان آزاد شده اما بیش و پیش از آنکه بخواهد از خود حرفی بزند تاکید دارد از وضعیت زنانی بگوید که در بند نسوان زنان اوین زندانی هستند واز شرایط زندگی در این بند؛زندانیان سیاسی زن که سهم شان از کودکان و فرزندان شان تنها ۲۴ ساعت در ۳۶۵ روز است، از تلفن محروم اند و یک هفته در میان امکان ملاقات نیم ساعته با آنها را دارند. از فریبا کمال آبادی می گوید که هنگام بازداشت دخترش کودکی ۱۲ ساله بود و حالا دیگر زنی است جوان که ازدواج کرده؛ از نرگس محمدی، فاران حسامی، مهوش شهریاری و مادرانی که به خاطر فعالیت های مدنی، دانشجویی یا اعتقادات دینی و عقیدتی در زندان به سر می برند و از کودکان شان به عنوان گروگان استفاده می شود.
او، دانشجوی محروم از تحصیل و فعال دانشجویی است که ۵ مرداد ۹۲ بازداشت و ۲۵ تیر امسال از زندان آزاد شد. او درباره حکم اش می گوید: حکم من ۷ سال بود که رفت تجدیدنظر شد ۴ سال. یکسال هم حکم تعلیقی داشتم که گفتند آن را هم اجرا می کنند. یعنی ۵ سال می شد اما براساس ماده ۱۳۴ حکم پرونده من در اجرا شد ۲ سال. و با پایان محکومیت ام از زندان آزاد شدم.
چی شد بازداشت شدی؟ اتهاماتی که زدند و مبنای حکم تو قرار گرفت چی بود؟
من که بازداشت شدم، حکم اجتماع و تبانی زدند.می گفتند با اعضای خانواده کروبی. اما ثابت نشد و همین طور مدام فقط اسامی افراد را عوض میکردند، یعنی افراد مختلف را اسم می آوردند که با اینها اجتماع و تبانی کرده ای و.. بحث بازجوی من کلا این بود که تو باید با ما همکاری کنی، صراحتا میگفت تو کارهایی کرده ای که ما نمی دانیم و خودت باید بگویی.
روال این است که می روند تحقیق می کنند و بعد طرف را می گیرند و بازجویی می کنند اما مرا گرفته بودند. نمی دانم پشت این قضیه چی بود، می خواستند پرونده سازی کنند یا چی. من یک پرونده ۸۸ داشتم که از دادگاه قزوین حکم یکسال تعلیقی گرفته بودم. این بار حتی نکرده بودند تحقیق کنند ببینند من پرونده دارم یا نه. اواسط بازجویی های من فهمیدند من پرونده دارم. نمی دانم واقعا می خواستند چکار کنند این همه آدم توی پرونده من آوردند و بردند؛ از بچه های داخل و خارج،به کجا می خواستند برسند واقعا نمی دانم.
اجتماع و تبانی را در نهایت با ۲ نفر از بچه های خارج از کشور بستند. من به قاضی می گفتم خب ما چیکار کردیم؟ مثلا رفتیم پارک تاب بازی کردیم. می خندید. یعنی اجتماع و تبانی من با ۲ آدمی که مصداقی هم وجود نداشت در پرونده. برای خودشان هم خیلی جالب بود که پرونده ای که هیچ چیزی نداشته و نبوده،چرا اینقدر مانور دادند و اذیت کردند. خود من با یکسری از افراد سیستم قضایی برخورد داشتم که یکی شان به من می گفت پرونده تو خنده دار است. برای خود من هم عجیب بود واقعا.
دردوران بازداشت کلا ۲۰۹ بودی؟ تا حکم صادر و به بند عمومی منتقل شدی. ۲۰۹ چطور بود؟
من کلا ۶۵ روز ۲۰۹ بودم و حدودا سی و چند روز انفرادی. بعد مثلا یک دختر از فیلیپین آورده بودند آنجا با من هم سلول که برای مواد بازداشت شده بود، همین طور..
یکسری سختگیری های عجیب و غریب بود که من نمی فهمیدم یعنی چی. به خاطر شرایط فوق العاده کثیف آنجا غده لنفاوی من به شدت مشکل داشت و نمی توانستم راه هم بروم. یک آقایی که ارشد آنجا بود آمد توضیح دادم که موکت ها هم بوی تعفن می دهد. قرار شد برطرف کنند. بعد گفتم درد دارم باید دکتر بروم غده لنفاوی ام اذیت می کند. مراقب آمد، به من گفت استخوانت است،هیچ چیزی نیست و منتقل نکردند دکتر. درد شدیدی داشتم ولی فقط روزی فقط یک ژلوفن می توانستم دریافت کنم.
به همین خاطر به بیمارستان منتقل شده بودی؟ خانواده ات اعلام کردند وقتی برای ملاقات مراجعه کرده بودند به آنها گفته شده بود بیمارستان هستی.
به خانواده ام این را گفته بودند که اذیت شان کنند چون اصلا مرا بیمارستان نبرده بودند. به خانواده من گفته بودند مرا برده اند بیمارستان تجریش. دروغ گفته بودند. مرا بهداری هم نمی بردند، چه برسد به بیمارستان. خود مراقب می آمد می پرسید حالتان چطور است؟ علائم بیماری تان چیست؟ بعد می رفت به پرستار بهداری می گفت و او اگر صلاح می دید ما را می بردند و دکتر ما را می دید. مرا یکبار بیشتر نبردند.
وقتی به خانواده ات به دروغ گفتند بیمارستان هستی در چه شرایطی بودی؟ چه وضعیتی داشتی در زندان؟
همان روزها یکبار بازجو مرا خواست و شروع کرد به فیلم بازی کردن. یعنی موبایل اش را گرفته بود راه می رفت حرف می زد با استرس و.. که الان من چگونه این را بگویم و الان می شکند و.. بعد بالاخره آمد سراغ من و گفت که خانم شفیع پور متاسفانه مادرتان فوت کرده فردا با مامور اعزام تان می کنیم برای مراسم.
آن وقت چه حسی داشتی؟
می دانستم دروغ می گوید،خیلی ضایع و تابلو بود ولی وقتی رفتم توی سلولم و خوابم برد صبح که بلند شدم سمت راست بدنم حرکت نمی کرد. نمی دانم آن فضا.. می دانستم دروغ می گوید اما.. فضای خیلی بدی بود. مامورها فهمیدند و باز هم مرا دکتر نبردند. مثل اینکه به بازجو اعتراض کرده بودند. اما همان موقع ها دادستانی اوین برای اینکه خانواده مرا بترسانند به دروغ گفته بودند که خواهر شما را برای پرونده اختلاس گرفته ایم با ۱۸ نفر دیگر. یعنی عضو رسمی قضایی به خانواده من دروغ گفته بود که آنها را بترساند پی گیری نکنند.
کی فهمیدی چنین دروغ هایی به خانواده ات گفته شده؟ منظورم قضیه بیمارستان است.
من وقتی به بند عمومی منتقل شدم متوجه شدم،در ملاقات خواهرم به من گفت. خیلی عجیب بود. ما را حتی بهداری نمی بردند، در مقطعی یک خانمی را به سلول من آورده بودند که دچار حمله های شدید می شد، قبلش ناراحت بود و فشارش مدام می افتاد. واقعا حالش بد بود. بعد از کلی مشت زدن به در می آمدند در را باز می کردند...اصلا خیلی کم دکتر می بردند. سیستم جالبی نیست، نه بهداشتی و درمانی و...حتی بازپرس هم سیستم بهداشتی و درمانی آنجا را مسخره میکرد.
گفتند مادرت فوت کرده بعد اجازه تماس دادند؟
من ۲۷ مرداد رفتم پیش بازپرس که گفت آزاد می شوی و.. به من گفت همین جا تلفن بزن به مادرت. من گفتم چرا اینجا بزنم می روم همان جا می زنم، یعنی فکر میکردم کاری بکنم تلفن هایم روی روال بیفتد. اما وقتی رفتم بند، بازجوی من گفت که بازپرس غلط کرده و تو حق تلفن نداری و اجازه نداد.
یعنی در آن مقطع هم اجازه تلفن ندادند ؟
نه. بازپرس ام آمد، حتی کتبی پرسید که چرا زنگ نمی زنی. گفتم اجازه ندارم. گفت خب همین الان به تو تلفن بدهم زنگ میزنی؟ الان تلفن داری؟ احتمالا بیرون سر و صدا شده بود نمی دانم.
و بعد چه اتفاقی افتاد؟
۲۷ مرداد که من پدرم را دیدم بازپرس من گفت پرونده ات بسته می شود. پدرم هم آنجا بود یعنی ملاقات با پدرم در حضور آنها بود. گفت پرونده بسته می شود، آزاد می شوی و منع تعقیب می خوری. اما نکردند من از ۲۷ خرداد منتظر بودم اما نشد.
قاضی اول من پیرعباسی بود وقتی اعتراض نوشتم برای بازداشت موقت. پیرعباسی گفت یک ماه قرار بازداشت صادر کرده اما مرا بیشتر نگاه داشتند. فکر میکنم اتهام عضویت در تشکل های غیرقانونی را اضافه کردند که بتوانند مرا بیشتر نگاه دارند. نمی دانم.
بازجو، بازپرس را تهدید می کرد، بازپرس او را، کلا عجیب بود همه چیز. من هم سردرگم بودم. خودم هنوز فکر میکنم که چرا مرا بازداشت کردند بعد از آن همه سال و آن هم به این شکل.
منظور از آن همه سال، ۸۸ است؟
بله من ۸۸ حکم یک سال تعلیق گرفتم. دانشگاه بین المللی قزوین بودم. در آن حکم وزارت اطلاعات قزوین برای من سنگ تمام گذاشته بود؛ ۷ اتهام در پرونده من گذاشته بود به دلیل تجمعات دانشجویی و وبلاگ خودم. در نهایت قاضی یک سال تعلیقی بود. بازجوی من می گفت تمام تلاش ام را می کنم آن را تعزیری بکنم،در پرینت زندانم هم بود که تجمیع شد. بعد از آن نه اطلاعات مرا خواست نه اینکه مشکلی پیش آمد. برای همین اینکه بعد از این همه مدت یکباره و بعد انتخابات ۹۲ بریزند مرا بگیرند خیلی شوک آور بود.
خب فکر می کنی چرا؟
خودم نمی دانم. من حدس می زنم که پروژه وسیع داشتند که دولت عوض شده، فکر نکنید خیلی چیزها عوض شده و.. بازجوی من مدام به من می گفت تو باید همکاری کنی. فکر میکرد من یک دختر جوان هستم، خیلی شیطان هستم و نمی توانم تحمل کنم و می روم به او می گویم باشد هرچه شما بگویید می کنم. از من چنین ذهنیت و چنین برداشتی داشت.
آن موقع فعالیت ات چی بود؟
ما سازمان جوانان اعتماد ملی فعالیت می کردیم که یک حزب قانونی بود و در چارچوب قانون اما این برای بازجوی من اصلا مهم نبود که من چکار می کنم و با کجا کار می کنم. برای او تنها سناریویی که در ذهن خود داشت مهم بود و فکر میکرد من همکاری میکنم.
همکاری یعنی چی؟
یعنی تن به اعتراف دروغ دادن و چیزهایی را که آنها می گفتند قبول کنم. من فکر می کنم می خواستند پروژه ای را پیش ببرند. درباره خود من اصلا نمی دانستند حتی مثلا اینکه من عضو اعتماد ملی هستم یا قبلا پرونده و حکم داشته ام. بیشترروی خانواده آقای کروبی حساس بودند. طی یک دادگاه سه ساعته، صلواتی مدام می گفت دختر من هم سن تو است، بگذار من کمک ات کنم و.. گفتم من واقعا حرفی برای گفتن ندارم. چیزی که برداشت کرده بود این بود که من سرپل جنبش دانشجویی با جریان فتنه هستم،صلواتی یک چنین چیزی درآورده بود. اصلا فضا، فضای قابل درکی برای خود من نبود.
بازجویی ها چطور بود در ۲۰۹؟ کلا رفتارها و..
من فکر می کنم اصلا وجود شخصی مثل بازجوی من هرچند مال نهاد دیگری بود و رسمی وزارت نبود ما حضور و و جود او باعث تحمیق سیستم اطلاعاتی امنیتی است. اصلا نمی شد با او حرف زد. مثلا به من می گفت تو با دوستانت خیلی مهربانی با ما هم مهربان باش،همکاری کن. بعد مثلا جلب ترحم می کرد که تو دانشگاه رفته ای دختر باهوشی هستی من درس نخوانده ام و اگر بازجو نباشم نمی توانم هیچ شغلی داشته باشم و.. فوق العاده انسان بی ادب و بدهنی بود و فکر میکرد می تواند چیزهایی را که می خواهد داشته باشد. تهدیدهای مسخره مثلا ۳ بار صورت جلسه را امضا کرد و تهدید کرد با صورت جلسه عدم همکاری حکم تعزیر یعنی شلاق برایم می گیرد می گفت سلولت خیلی بزرگ است می فرستمت سلول کوچک تر. در سلول قرآن و مفاتیح بود،اما به بهانه اینکه می خواهند عوض کنند همان ها را هم از ما گرفتند. چیزهای خیلی چیپ که واقعا در شان وزارت اطلاعات هم نیست.
الان که به آن روزها و ۲۰۹ و بازجویی ها نگاه میکنی چه فکر میکنی؟
من واقعا دلم برای شان می سوزد. وقتی آدم ها در سطحی نیستند که حتی بتوانند دیالوگ برقرار کنند، به لحاظ فرهنگی واقعا آدم های فقیری هستند، آدم های خوشبختی نیستند. هویت شان در سازمان متبوع شان است و از خودشان هیچ چیزی ندارند. من گاهی اوقات دنبال یک کورسوهای انسانی بودم و نمی یافتم. من در ۲۰۹روزه می گرفتم، بازجو فهمیده بود و مرا به شدت مسخره میکرد. می گفتم یا به یک چیزی اعتقاد داری یا نداری. الان این رفتار یعنی چی؟ به چی اعتقاد داری؟ به مرجع قدرت که امروز یکی است و فردا یکی دیگر؟ چیزی که من از آنها گرفتم همین بود.
وقتی از ۲۰۹ رفتی بند عمومی با چی مواجه شدی؟ چی دیدی؟ چه حسی داشتی؟
خب راستش را بخواهی در ۲۰۹ فشار خیلی زیاد است، بخصوص بیم و امیدی که به من داده بودند که به زودی آزاد می شوی و پرونده ات بسته می شود و.. بهرحال یک گشایشی بود رفتن به بند عمومی. بچه ها را دیدم و حس ام خیلی عوض شد. تا یکی دوماه حالم خیلی خوب بود. آنجا آدم هایی هستند که می شناسی. می توانی کتاب بخوانی و کارهایی که در خلا ۲۰۹،فکر می کنی از زمان پرت افتاده ای و نمی توانی اما آنجا می توانی ؛ دست کم می توانی خودت را به زندگی بازگردانی. حس خوبی داشتم، بخصوص آدم های آنجا خیلی خوب بودند. هرکسی وارد می شد همه دورش را می گرفتند و سعی می کردند کمک کنند. آن حس انسانیتی که در ۲۰۹ در چشم های تار آدم ها گم می کردی اینجا پیدا کردم. شور و شوق عجیبی داشتم، آدم هایی که خود زیر ضرب هستند و اینقدر خالصانه کمک می کنند، خیلی حس خوبی دارد.
درباره این آدم ها توضیح بده. در چه شرایطی با هم زندگی می کردید/ می کنند میان دیوارها و …؟
ما آنجا چند مادر داریم که رفتارشان کاملا مادرانه است و همه را با آغوش باز می پذیرند و برای همه مادری می کنند. مثلا از یاران ایران خانم، فریبا کمال آبادی و خانم مهوش شهریاری. من رسما به آنها مادر می گفتم، اینقدر که لطف داشتند و مهربان بودند.هرکسی به قدرتوانش سعی میکرد بار بقیه را هم بردوش بکشد.
این مادرها در چه شرایطی بودند؟
آنجا ۱۰ نفر مادر هستند. ندا مستقیمی که آزاد شد ۱۰ نفر شده اند که ۳ نفرشان بچه زیر ۱۰ سال دارند. هیچ تلفنی نیست. فکر کنید مادر دلشوره می گیرد، نگران می شود، یک تلفن ندارند که فقط صدای بچه های شان را بشنوند. یا مثلا از پارسال متاسفانه ملاقات بچه دارها را کردند یک هفته در میان به جای هفته ای یکبار. چون بچه ها می رفتند مدرسه عملا نمی توانستند در وقت ملاقات بیایند. یعنی مادرها بچه هایشان را دو هفته نمی بینند،تلفن هم که ندارند،آقای دولت آبادی به بند نسوان پیغام داده بود اصلا خانم های بند نسوان بدانند تلفن آنجا هنوز اختراع نشده! این نتیجه و پاسخ پی گیری ها بوده. شرایط خیلی بدی است. من مادر نیستم، نمی توانم بگویم خوب می فهمم اما دلشوره های مادرانه وقتی کز می کنند و می روند توی خودشان، عکس های بچه های شان روی زاغه های شان، یک حس خیلی عجیبی است... نمیدانم چطور توصیف کنم. یک مادر را اینقدر از بچه هایش دور کنند. این را می خواهم تاکید کنم که دقیقا برای این زندانی ها، بچه ها گروگان هستند. هرخطایی صورت بگیرد و اتفاقی بیفتد اولین کاری که می کنند ملاقات بچه ها را قطع می کنند. از این نقطه ضعف خیلی راحت سواستفاده می کنند. وقتی بچه ها اعتراض کرده بودند که چرا ملاقات ها را یک هفته در میان کرده اید،گفته بودند مادر و بچه را ول کنی دلشان می خواهد هرروز هم را ببینند! یکسری آدم ها مثل خانم کمال ابادی و خانم شهریاری بیش از ۷ سال است زندان هستند. فریبا وقتی زندان آمد دخترش ترانه ۱۲ سال داشت، مادر زندان بود و ترانه بزرگ شد، مدرسه و دبیرستان و دانشگاه و ازدواج کرد و... این مادر چی کشید؟ بچه ها حساب کرده بودند که از یک سال فقط ۲۴ ساعت ملاقات داریم یعنی ما یک روز از ۳۶۵ روز می توانیم خانواده و بچه های مان را ببینیم. بعد شما تصور کنید یک مادر چه می تواند بکند؟ ما دسته جمعی یک نامه نوشتیم که حداقل اجازه دهید بعد از این همه سال در عروسی دخترش حضور داشته باشد. اول که اصلا خودشان حرف مرخصی را پیش کشیدند، بعد گفتند نه، دوباره گفتند اعزام می کنیم، بعد گفتند نه اعزام می کنیم اما باید دستبند داشته باشد و پا بند داشته باشد، عکس می گیرند و.. یعنی اینقدر این زن را اذیت کردند و پله به پله هی امید دادند و زجر دادند و در نهایت هم حتی نگذاشتند زنگ بزند. یعنی حتی نگذاشتند در شب عروسی به دختری که از ۱۲ سالگی در خانه گذاشته و آمده زنگ بزند.
فریبا زن محکمی است. واقعا زن محکمی است یکی از زن های خاصی که من تا حالا دیده ام. خب از اول بگویند نمی شود، آدم هم امید ندارد دل نمی بندد ولی پله به پله هی امیدوار می کنید و.. این عین شکنجه است. من دیدم که سر این زن چی آمد. واقعا به او فشار آمد. خیلی اذیت شد. بچه های دیگر هم همین طور. فاران حسامی، هم خودش، هم همسرش زندان هستند و بچه اش را دیگران دارند بزرگ می کنند. مریم اکبری وقتی آمد زندان، دخترش ۳ سال و نیم داشت،الان ۹ سالش است و سالی یک روز یعنی ۲۴ ساعت مادرش را دیده بدون اینکه حتی امکان کالمه تلفنی حتی داشته باشد. یعنی این مادرها حتی از حق شنیدن صدای بچه های شان هم محروم هستند، فکر کنید چقدر غریبگی پیش می آید بین شان. خیلی ها خانه هایشان هم عوض شده و اینها هیچ تصوری از زندگی فرزندان شان ندارند، از محیط زندگی آنها. فضای زندگی بچه هایشان را ندیده اند و نمی شناسند. فکر کنید در نیم ساعت ملاقات چی می توانند رد و بدل کنند و.. فریبا نوه دار شد، دخترش ازدواج کرد و او فقط شنید و شنید همین. درباره بقیه هم همین طور است کسانی که مرخصی نرفته اند کاملا با خانواده بیگانه می شوند. فکر کنید دو فضای کاملا متفاوت و کاملا متضاد، تازه زمانی که آزاد می شوند آسیب جدی را می بینند. یکی از بچه ها تعریف میکرد وقتی می روم مرخصی فکر می کنم خانه متعلق به من نیست، هیچ چیزی متعلق به من نیست، برایم مهم نیست چی تغییر کرده، چی فرق کرده و..
بیم و امید دیگری هم الان آمده ۱۳۴ و اعاده دادرسی. اینها حالت تشنج به وجود می آورد، روال ثابت را از بین می برد، یعنی دائم شما فکر می کنید دارد شرایط فراهم می شود و.. بعد یکباره با پوزخند می آیند و می گویند نه. یا چرا تلفنی نمی دهید که مادرانی که بچه هایشان خارج هستند با آنها ارتباط داشته باشند؟گفته بودند زورمان می رسد نمی دهیم.
من من فقط ۲ سال آنجا بودم ولی یک آدم هایی بالای ۷ سال است در چنین شرایطی زندگی می کنند؛شرایطی که در آن هیچ معیار قانونی نیست، همه چیز آنی و دقیقه ای و لحظه ای است. مثلا از بند نسوان خبرهایی که بیرون می آید نسبت به بندهای دیگر خیلی کمتر است. فشار واقعا زیاد است. یکبار می گویند کتاب مجوز دارد بدهید بعد می گویند ندهید. کتاب انگلیسی بدهید. بعد نه ندهید. لباس فلان، ماسک بهمان. فروشگاه فلان نیاورد و.. یعنی اینقدر تحت فشار قرار می دهند که...
یعنی یک جور سخت گیری مضاعف؟
بله دقیقا سخت گیری مضاعفی درباره زن های فعال وجود دارد؛ تجربه ای که خودم در پروسه دانشجویی مان داشتیم، یعنی چون من دختر بودم حتما باید زبان ام قیچی می شد، دختر حق ندارد، دختر اصلا بیخود می کند ابراز وجود می کند و.. این را من همیشه دیده و پیدا کرده ام. بعد مثلا فعال باشد ولی زن نباشد. زن باشد نمی شود. یعنی تمام اعمال فشارهای شان روی بند نسوان چندبرابر است. هیچ چیزی ثابت نیست، دائم در حال تغییر است یک روز است یک روز نیست. یک روز می آیند روزنامه شرق می دهند بعد کلا ممنوع می کنند. سی دی زبان آموزشی را نمی گذارند، گفته بودند روی آن پرچم انگلیس است.
مثلا ببینید بهاره هدایت غیرقانونی در زندان است، ماده ۱۳۴ وقتی برای من اعمال می شود چطور می تواند در مورد او اعمال نشود؟ قانون، قانون است. برای همه یکسان است. یا این دو دختر جوان، اتناها را ببینید. آورده اند ۱۴ سال و ۱۲ سال و نیم. آخر چرا؟ من واقعا خودم هنوز تصور درستی پیدا نکرده ام و نمی توانم تشخیص بدهم که چرا و چطور؟ نرگس محمدی پرونده اش مال وزارت اطلاعات است، وقتی اتهاماتش را می شنوید فاجعه است حمایت از القاعده؟ نرگس محمدی؟ نرگس اصلا حکم عدم تحمل کیفر دارد.
یکی دو ماه مکاتبه می کرد که من باید با بچه هایم حرف بزنم، اجازه تماس تلفنی به من بدهید، گفتند نمی دهیم. یا زندانیانی که خانوادگی زندانی هستند مثلا الهام فراهانی با همسر و پسرش بازداشت است، آنها بهایی هستند. برادر همسرش هم زندانی است که جزو یاران ایران است و ۲۰ سال حکم گرفته. همسرش ۱۰ سال و خودش و پسرش هرکدام ۴ سال. همین طور فله ای..
حالا که آزاد شده ای چی؟ فکر می کنی زندان چطور بود؟
خیلی سوال سختی است ولی فکر میکنم هرکسی که وارد آن محیط می شود و آنجا را تجربه می کند سعی میکند تعامل بهتر و انسانی تری با دنیای پیرامون اش داشته باشد. ضمن اینکه آنجا اتاق به اتاق نیست، حالت سالن مانند است و تخت، همه با هم زندگی می کنند. در این شرایط کوچکترین تنشی ممکن است اتفاقی ناگوار به وجود بیاورد. از طرف دیگر شما آدم هایی را می بینی که هرکدام شان یک کتاب هستند که دوست دارید بخوانید و کشف شان کنید. حالت ها، واکنش های و تفکرشان. من از اینها یادگرفتم ا. ضمن اینکه آدم وقتی می خواهد از آنجا بیاید بیرون یک چیزهایی می بیند که دیگر نمی تواند نبیند. سنگینی می کند خیلی چیزها.
خب بگذار اینطور بپرسم که زندان چه چیزی به تو داد و چه چیزی از تو گرفت؟ اگر داد و اگر گرفت؟
زندان به نظر من نمی تواند چیزی از کسی بگیرد ویا چیزی به کسی بدهد. من دوست ندارم چنین اعتباری به زندان بدهم. زندان مکان مقدسی نیست، جای بدی هم نیست. جایی است برای تجربه ای متفاوت. هرکسی براساس چیزهایی که در ذهنش دارد از آن می تواند برداشت کند.
من ۲ سال از زندگی ام را در زندان بودم. انگار که یک دره است،انگار یکباره زندگی را قیچی می کنند و می افتی جایی و یک سری چیزها متوقف می شود. من نمیدانم برای من خوب بودیا بد. اما تجربیات خاص خودش را دارد. بحث ام تقدس یا خاص کردن زندان نیست یا اینکه فکر کردیم آدم هایی که رفتند زندان آدم های خاصی هستند؛ نه با این هم مخالف ام، این حس قهرمان پروری حس خوبی نیست و سازنده هم نیست.
من اگر به اراده و ایمان ام باور دارم زندان نه می تواند چیزی به من بدهد نه می تواند از من بگیرد. من می توانم آنجا اسیر شرایط بشوم، روزمرگی کنم یا می توانم همان کسی باشم که بیرون بودم و اکتیو باشم و..
من دو سال بیشتر نبودم، اما برداشتم این است که زندان هویت مستقل ندارد که تاثیر داشته باشد جز تاثیری که من می پذیرم و بازخوردی که خود من دارم.
حالا میخواهی چکار کنی؟
من هنوز هم دغدغه دانشگاه ام را دارم. یعنی چیزی است که هنوز توی گلوی من است، یک بغض است. نمی دانم اصلا می توانم و شرایط اش فراهم می شود یا نه، واقعا نمی دانم ولی هنوز هم دوست دارم پشت آن میز ها بنشینم و درس بخوانم. هر چند دوست دارم بگم باید ایستاد و فرود آمد بر آستانه دری که کوبه ای ندارد.
